MIRA Volkssterrenwacht MIRA vzw

Op dinsdag 9 augustus om 10.05 uur onze tijd produceerde de Zon een krachtige zonnevlam, de krachtigste van de huidige zonnecyclus. Het fenomeen deed zich voor in zonnevlek 1263 (zie beeldje links).

Het was een zonnevlam van klasse X6.9, in cyclus 24 (de huidige zonnecyclus) is het pas de derde uitbarsting in die klasse, en het was meteen ook de krachtigste sinds 2006.

Nog vijf jaar geduld - toegegeven, dat is nog even wachten - maar vanaf juli 2016 zal ons geduld beloond worden. Tegen dan immers arriveert de Amerikaanse ruimtesonde Juno die op 5 augustus gelanceerd werd bij de reuzenplaneet Jupiter. De verwachtingen rond dit project zijn hooggespannen, want er is natuurlijk al wel een boel geweten over de grootste planeet van het zonnestelsel, maar toch zijn er i.v.m. Jupiter nog veel vragen onbeantwoord.

Er zijn op basis van waarnemingen met de Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) van de NASA mogelijk sporen ontdekt van stromend water op onze buurplaneet Mars. Het gaat om donkere vingerachtige structuren op tamelijk steil hellende gebieden op het zuidelijk halfrond die tegen het einde van de lente verschijnen, tijdens de zomer groter worden en tegen het begin van de winter op Mars weer verdwijnen. En de daarop volgende lente doet hetzelfde patroon zich opnieuw voor, zo blijkt uit de vervolgwaarnemingen met de MRO.

Wie graag fraaie plaatjes bekijkt, vindt zeker ook zijn gading in de wereld van de sterrenkunde. Zo heeft de ESO (European Southern Observatory), opererend in Chili, beeldmateriaal vrijgegeven waarop 96 nieuwe sterrenhopen te zien zijn. Niet alleen met het oog op het sterrenkundig onderzoek is dit boeiend materiaal, maar ook puur esthetisch zijn het schitterende beelden om naar te kijken.

De Europese infrarood-ruimtetelescoop Herschel heeft kunnen aantonen dat de planeet Saturnus omgeven wordt door een gigantische torusvormige ring van waterdamp. De oorsprong van deze waterdamp is de Saturnusmaan Enceladus.

Tijdens verschillende passages (2005-2008) in de buurt van Enceladus ontdekte de ruimtesonde Cassini een actief oppervlak met geisers die per seconde zo'n 250 kg waterdamp tot honderden kilometers hoog uitstuwen.

Met behulp van de Hubble-ruimtetelescoop hebben astronomen bij dwergplaneet Pluto een nieuw maantje ontdekt.

Het kleine object met een geschatte diameter van slechts 13 tot 34 km heeft voorlopig als naam P4 en bevindt zich tussen de banen van Plutomaantjes Nix en Hydra die in 2005 door de Hubble werden ontdekt. Deze beide objecten hebben diameters tussen 32 en 113 km. Dit is klein grut in vergelijking met Charon, de grote maan bij Pluto die in 1978 werd ontdekt en een diameter heeft van 1043 km.

P4 bij Pluto

Met de veilige terugkeer op Aarde van het Amerikaanse ruimteveer Atlantis op donderdag 21 juli 2011 na een reis van dertien dagen – op het programma: een bezoek aan het internationale ruimtestation ISS – is een einde gekomen aan een avontuur dat precies dertig jaar geduurd heeft.

Deze ruimtereis van Atlantis was inderdaad de laatste vlucht van een Space Shuttle, de eerste lancering vond plaats op 12 april 1981, het was ruimteveer Columbia dat de spits mocht afbijten.

De Amerikaanse ruimtesonde Dawn die sinds 15 juli in een baan rond planetoïde Vesta cirkelt heeft een eerste close-up van deze ruim vijfhonderd kilometer grote planetoïde naar de Aarde doorgestuurd. Het is altijd boeiend om de andere bewoners van het zonnestelsel beter te leren kennen.

Als alles volgens plan verloopt zal Dawn ons In de loop van de komende twaalf maanden een heleboel informatie bezorgen over de exacte massa van Vesta en over de samenstelling van het materiaal aan het oppervlak van de planetoïde.

Jarig om de 165 jaar

Op 12 juli 2011 bereikt de planeet Neptunus een positie aan de hemel die overeenkomt met de positie waar de planeet zich bevond toen die tijdens de nacht van 23 op 24 september 1846 door de Duitse astronoom Johann Galle samen met zijn assistent Heinrich d'Arrest vanop de sterrenwacht van Berlijn werd ontdekt.

Zo ver zijn we dan: de miljoenste wetenschappelijke waarneming door de Hubble-ruimtetelescoop...