MIRA Volkssterrenwacht MIRA vzw

Bij helder weer moet u de volgende dagen en weken zeker de westelijke hemel in het oog houden: de twee helderste objecten aan de ganse hemel spelen daar dan "haasje-over". De voorbije zomer en herfst was Jupiter elke avond zichtbaar (helaas redelijk laag boven de horizon), maar gaat elke avond vroeger en vroeger onder.
Sinds een tweetal maanden is ook Venus opgedoken aan de westelijke avondhemel, en deze planeet gaat juist elke avond wat later onder.

Tijdens een EVA (een "ruimtewandeling") vorige week verloor astronaute Heidemarie Stefanyshyn-Piper haar gereedschapskist, nadat een toestel om de scharnieren in te smeren was ontploft. Sindsdien vliegt het pakket ook in een baan rond de Aarde, vergelijkbaar met de baan van ISS zelf.
De volgende dagen komt het -net als ISS zelf- elke avond boven de Belgische horizon. En wanneer het relatief kleine object dan door de Zon beschenen wordt weerkaatst het genoeg licht om met een verrekijker of eventueel een kleine telescoop zichtbaar te worden.

Tien jaar geleden, op 20 november 1998, begon de bouw van het internationale ruimtestation ISS in de ruimte. Die dag lanceerden de Russen Zarya, het eerste onderdeel van deze gigantische bouwdoos in de ruimte.

Op 20 november 1998 lanceerden de Russen het eerste onderdeel van het ISS, het internationale ruimtestation van Russen, Amerikanen, Europeanen, Japanners en Canadezen. Nu het ISS zijn tiende verjaardag viert, is het ruimteveer Endeavour aangekoppeld.

Tijdens deze missie van Endeavour doet de shuttle tegelijk dienst als verhuiswagen en als hersteldienst-voor-pech-in-de-ruimte. De bemanning van zeven koppen (twee vrouwen en vijf mannen, allemaal Amerikanen overigens), moet het ISS klaarmaken om binnenkort zes mensen permanent een woon- en werkplaats te bieden.

De Amerikaanse ruimtetelescoop Hubble heeft al vele wonderlijke beeldjes vanuit de ruimte naar de Aarde doorgestuurd. En ook nu weer haalt de HST (Hubble Space Telescope) terecht het wereldnieuws met de eerste foto in zichtbaar licht van een planeet die om een andere ster dan de Zon baantjes draait.

Dat de vlaamse amateurs, en in dit geval de variabilisten, niet stil zitten mag gerust gezegd worden. Variabilisten zijn amateur sterrenkundigen die de helderheidswisselingen van veranderlijke sterren op de voet volgen. Zo zijn er die de langperiodische lichtwisselingen van sterren volgen en er zijn er waarnemers die constant op zoek zijn naar uitbarstingen van sterren. Gisterenavond was het dan zover. De cataclysmische variabele V1251 Cyg was in uitbarsting en de eerste waarnemer die dit opmerkte was een medewerker van Mira.

Zwart Gat Melkweg GewogenHet is allang geweten dat in het centrum van onze melkweg een zwart gat huist. Maar hoe zwaar is dit zwart gat nu? Andrea Ghez (UCLA) en collega's hebben dit eindelijk kunnen vaststellen. 4.1 miljoen maal de massa van onze zon weegt het gevaarte met een mogelijke afwijking van 0.6 miljoen zon massa's.

Hoe kunnen jonge sterren zich vormen in de buurt van de grote aantrekkingkracht van zwarte gaten? Dit mysterie is nu opgelost door astronomen van de universiteit van Edingburgh. Door computersimulatie zijn ze er achter gekomen dat er sterren kunnen gevormd worden doordat de grote gaswolken die het zwart gat omringen door de aantrekkingskracht van het zwart gat in stukken worden getrokken.

De Hubble space telescoop heeft het antwoord ontdekt op een vraag waar de astronomen al een tijd mee worstelen. NGC 1275 is een groot elliptisch stelsel dat in het centrum ligt van de Perseus Cluster. Het is een actief stelsel met een zwart gat in het centrum. Dit zwart gat stuurt tentakels van gassen in het omringende stelsel. Deze tentakels of draadachtige structuren zijn nu in detail door de Hubble waargenomen.

Niet toevallig 15 dagen (een halve maancyclus) na de zonsverduistering van 1 augustus is er op zaterdag 16 augustus een maansverduistering zichtbaar.
Zonsverduisteringen komen enkel voor bij Nieuwe Maan, maansverduisteringen enkel bij Volle Maan. Maar bovendien moeten de onderlinge verbindingslijnen (Zon-Aarde en Aarde-Maan) min of meer overeenkomen, en dat gebeurt maar nu en dan eens (daardoor hebben we niet elke maand eclipsen).
En omdat die omstandigheden op 15 dagen tijd niet zoveel veranderen, gebeurt het wel vaker dat we beide soorten eclipsen vlak na elkaar hebben.