MIRA Volkssterrenwacht MIRA vzw

Vandaag is het precies 25 jaar geleden dat het Amerikaanse ruimteveer Challenger kort na de lancering verongelukte. Het was 17u38 (onze tijd) op 28 januari 1986 toen Challenger het lanceercomplex 39b op Kennedy Space Centre verliet. Onder de zeven-koppige bemanning was voor het eerst een niet professionele astronaute, Christa McAuliffe. Als lerares zou zij vanuit de ruimte les geven aan haar leerlingen op Aarde.

Het weer zat niet mee deze ochtend: grotendeels bewolkt met slechts hier en daar enkele kleine gaatjes in de wolken. Maar op verrassend veel plaatsen kon men toch vooral even de verduisterde zon waarnemen kort na zonsopkomst, dankzij een langwerpig "kijkvenster" onder het wolkendek vlak boven de horizon.
We tonen u hier -met toestemming van de auteurs- enkele der mooiste beelden:

De ochtend van 4 januari staan we natuurlijk allemaal paraat om de gedeeltelijke zonsverduistering waar te nemen, maar de uren ervoor is er ook al het nodige spektakel te beleven. Die nacht valt immers het jaarlijkse maximum van de meteorenzwerm der Boötiden (vroeger soms Quadrantiden geheten), en de hoogste activiteit wordt verwacht tijdens de uren voor zonsopkomst.

Op dinsdag 4 januari zal de Zon in ons land gedeeltelijk verduisterd opkomen. Het is de eerste van vier zonsverduisteringen in 2011. Het is echter de enige die vanuit België waarneembaar is.

Ook nog op zoek naar een orgineel Kerst- of Nieuwjaarscadeau? Dan kunnen wij U misschien helpen. Hier een kleine greep uit ons aanbod:

Gedeeltelijke maansverduistering: 7 september 2006 - foto: Hans Coeckelberghs

Op de ochtend van 21 december vindt een totale maansverduistering plaats. Jammer genoeg is enkel het begin ervan bij ons te zien.

Bij een totale maansverduistering verdwijnt de volle Maan in de schaduwkegel van de Aarde, waardoor ze geen zonlicht meer kan reflecteren en dus donkerder wordt. Helemaal onzichtbaar wordt de Maan dan echter niet, omdat via de atmosfeer van de Aarde nog steeds rood licht op het maanoppervlak terecht komt.

Rond deze tijd van het jaar is de Geminidenzwerm actief. Het is de meteorenstorm waarvan de radiant in het sterrenbeeld Tweelingen ligt, vlakbij de ster Castor.
Het maximum van de zwerm vindt plaats op de ochtend van 14 december. Onder ideale omstandigheden kan je dan tot 60 meteoren per uur waarnemen. Tijdens de ochtend stoort de Maan bovendien de waarnemingen niet.

De sterrenkundige traditie wil dat de ontdekker van een planetoïde - planetoïden worden ook wel asteroïden genoemd - zelf een naam mag voorstellen. Thierry Pauwels werkt als sterrenkundige aan de Koninklijke Sterrenwacht van België en is o.a. actief als waarnemer met de grote Schmidt-telescoop (spiegeldiameter 1,2 meter) in Ukkel. Een krachtige ccd-camera waarmee die telescoop is uitgerust maakt ondanks de vele lichthinder het ontdekken van planetoïden vanuit de Brussel se agglomeratie toch mogelijk.

Het grote publiek denkt bij een dergelijke titel vooral aan het klimaat (en klimaatschommelingen), wetende dat de Zon uiteindelijk de ultieme energiebron is in ons zonnestelsel. Op korte termijn (jaren/decennia) is er waarschijnlijk geen verband gevonden tussen het Aards klimaat en de fluctuerende Zon, maar er zijn aanwijzingen dat dit op middellange termijn (eeuwen/millennia) wel het geval zou kunnen zijn.

Decennialang stond de Palomar-telescoop bekend als de grootste telescoop ter wereld, met een spiegeldiameter van 5 meter.
Maar de laatste jaren werd hij totaal overklast door een nieuwe generatie reuzenkijkers, waarbij een lichtwinst van 10 meter en meer de norm geworden is. Deze staan op de stilaan klassiek geworden locaties (Chili, Hawaii, La Palma,...) maar ook nieuwe spelers zoals Zuid-Afrika mengen zich in de wedloop.